Keson Su Kuyusu İstanbul

Keson su kuyusu nedir ve kimin işine yarar?

Bahçesini sulamak, ahırına ya da serasına su taşımak veya dedesinden kalan eski kuyuyu yeniden işe yarar hâle getirmek isteyen herkesin karşısına çıkan ilk terim keson su kuyusu olur. Bu rehberde kuyunun nasıl kazıldığını, hangi arazide anlamlı olduğunu, izin sürecini, temizlik ve onarım işlerini sahadan bildiğimiz kadarıyla anlatıyoruz. Arazinizi görüp konuşmak isterseniz 0538 237 26 41 numarasından bize ulaşabilirsiniz.

Keson kelimesi Fransızca “caisson” sözcüğünden gelir; kabaca “içine girilebilen kutu ya da sandık” anlamı taşır. İnşaatta bu ad, kazı ilerledikçe kendi ağırlığıyla aşağı inen veya kazılan boşluğa sırayla indirilen beton gövdeler için kullanılır. Su kuyusunda bu gövde, birbirinin üstüne oturan halka biçimli beton bileziklerdir. Halkalar hem toprağın içeri göçmesini engeller hem de kuyuya bakım için girilebilecek bir iç hacim bırakır.

Bu yapının en belirgin özelliği geniş iç çapıdır. Dar delgi kuyularda boru çapı birkaç santimetre ile sınırlıyken keson tipinde bir insanın rahatça çalışabileceği bir boşluk vardır. Bu da kuyuyu yıllar sonra bile temizlenebilir, onarılabilir ve gerektiğinde güvenle kapatılabilir kılar.

Keson kuyuyu kimler tercih eder?

• Bahçeli müstakil ev ve villa sahipleri: Çim, meyve ağacı ve sebze bahçesinin sulaması için şebeke suyuna ek bir kaynak arayanlar.
• Hobi bahçesi ve küçük çiftlik işletenler: Sera, fide, kümes ve küçükbaş hayvan için günlük su gereksinimi olanlar.
• Kırsal mahallelerde arazi sahipleri: Şebekenin henüz ulaşmadığı ya da yalnızca konut için yetecek kadar su verdiği parseller.
• Eski kuyusu olan evler: Yıllardır kapağı açılmamış, içine moloz dolmuş ya da halkaları kaymış bir kuyuyu kurtarmak isteyenler.
• Bodrumunda sızıntı suyu biriken yapılar: Zemin suyunu bir noktada toplayıp pompayla uzaklaştırmak için keson tipi toplama kuyusu ihtiyacı olanlar.

Bir keson su kuyusunun ömrü neye bağlıdır?

İyi yapılmış bir keson su kuyusu onlarca yıl hizmet verebilir; ancak bu ömür birkaç koşula bağlıdır. Bileziklerin sağlam ve düzgün oturtulmuş olması, halka arkasının boşluk bırakılmadan doldurulması, ağzın yüzey suyundan korunması ve kuyunun ara ara temizlenmesi bu koşulların başında gelir. Kuyu çevresinden ağır araç geçmesi, yakında yapılan derin kazılar ve kuyuya yönelen yağmur suyu ise ömrü kısaltan etkenlerdir. Kısacası kuyunun ne kadar dayanacağını, yapıldığı günkü özen kadar sonraki yıllarda gördüğü bakım da belirler.

Altyapı Su Kuyusu Tünel olarak bu işlerin üç ayağında çalışıyoruz: yeni keson kuyu yapımı, mevcut kuyunun temizliği ve eski kuyunun onarımı ya da güvenli kapatılması. Pompa, hidrofor ve tesisat montajı bizim işimiz değildir; bu konuları sayfada yalnızca bilgi olarak ele alıyoruz.

Keson kuyu ile sondaj kuyusu arasındaki fark nedir?

Keson kuyu geniş çaplı ve kazılarak açılır; sondaj kuyusu ise dar çaplıdır ve makineyle delinir. İkisi de yer altındaki suya ulaşmayı hedefler, ancak hedefledikleri su katmanı, yapım biçimi, bakımı ve kullanım ömrü boyunca karşılaşılan sorunlar birbirinden belirgin biçimde ayrılır.

Baştan açıkça söyleyelim: Altyapı Su Kuyusu Tünel sondaj kuyusu hizmeti vermez. Delgi makinesiyle derin kuyu açmıyoruz. Aşağıdaki karşılaştırma, hangi yöntemin arazinize uygun olabileceğini anlamanız için hazırlanmış bir bilgi tablosudur.

Ölçüt	Keson su kuyusu	Sondaj kuyusu
Yapım biçimi	Kazı yapılır, cidar beton bileziklerle örülür.	Delgi makinesi ile dar bir delik açılır, içine muhafaza borusu indirilir.
Çap	Geniş; içine bakım için girilebilir.	Dar; içine girilemez, yalnızca boru ve pompa iner.
Derinlik mantığı	Yüzeye yakın su taşıyan katmana kadar iner; sığ ve orta derinlikte kalır.	Daha derindeki akiferlere ulaşmak için tasarlanır.
Su verimi	Geniş gövde suyu biriktirir; günlük ihtiyaç kadar yavaş beslenme çoğu bahçe için yeterli olabilir. Verim mevsime göre değişir.	Derindeki katmana bağlıdır; bazı yerlerde yüksek, bazı yerlerde sınırlıdır.
Kurak dönem davranışı	Su tablası düştüğünde seviye belirgin şekilde azalabilir.	Derin katmanlar mevsimsel düşüşten genellikle daha az etkilenir.
Temizlenebilirlik	Kolaydır; içine inilip tortu ve çamur alınabilir.	Özel ekipman gerektirir; içine inilemez.
Onarım	Kayan bilezik, çatlak cidar ve ağız yenilenebilir.	Muhafaza borusu hasarı çoğu zaman zor ve maliyetli bir müdahale ister.
Yüzey kirliliğine açıklık	Sığ olduğu için ağız ve kapak iyi korunmazsa kirliliğe daha açıktır.	Derin katman yüzey etkisinden daha korunaklıdır; ancak ağız sızdırmazlığı yine önemlidir.
Maliyet mantığı	Kazı hacmi, bilezik sayısı, zemin ve erişim belirler.	Delgi metrajı, zemin sertliği ve muhafaza malzemesi belirler.

Tablodan çıkan pratik sonuç şudur: Su yüzeye yakın bir katmanda bulunuyorsa ve ihtiyaç bahçe sulaması gibi orta ölçekliyse keson kuyu, bakımı kolay ve uzun ömürlü bir seçenektir. Su ancak derinde bulunuyorsa ya da sanayi ölçeğinde sürekli debi gerekiyorsa keson kuyu doğru araç değildir. Böyle bir durumda size bunu açıkça söyler, kazıya girmeyiz.

Geniş çapın getirdiği bir avantaj: depolama

Keson gövdesi, içinde belirli bir hacim su biriktiren bir tank gibi çalışır. Pompa çalışmadığı saatlerde kuyu yavaşça dolar; sulama saatinde bu birikmiş su kullanılır. Yavaş beslenen bir zeminde bile bu sayede akşam sulaması yapılabilir. Dar delgi kuyuda ise depolama hacmi çok küçüktür; pompa, katmanın o anki verimiyle sınırlıdır.

Hangi arazide keson kuyu mantıklıdır, hangisinde değildir?

Keson kuyu, su taşıyan katmanın yüzeye görece yakın olduğu, kazı yapılabilen ve iş makinesi ya da ekip ulaşımına izin veren arazilerde mantıklıdır. Kaya tabakası çok sığda başlıyorsa, su ancak derinde varsa ya da parsel foseptik, gübre çukuru veya kirli bir dereye çok yakınsa keson kuyu önerilmez.

Bir arazinin uygun olup olmadığını kesin olarak söylemenin yolu yerinde keşiftir. Yine de bazı işaretler ilk fikri verir. Komşu parsellerde çalışan eski kuyular, yaz ortasında bile yeşil kalan çukur noktalar, bahçe kazılırken birkaç metrede görülen nemli ya da sulu toprak, yakındaki dere yatağı ve kot farkı bu işaretlerin başında gelir.

Uygun olabilecek durumlar

• Komşu arazilerde yıllardır su veren eski bilezikli kuyuların bulunması.
• Vadi tabanı, düz ova ya da dere yakınındaki alüvyonlu, kumlu-çakıllı zeminler.
• İhtiyacın bahçe, sera ve hayvan suyu gibi günlük ama sınırlı bir kullanım olması.
• Kuyu yerine kamyon, kazıcı veya en azından el arabası ile malzeme taşınabilmesi.
• Kuyu noktasının foseptik, kanal hattı ve hayvan barınağından yeterince uzakta seçilebilmesi.

Keson kuyunun anlamsız kaldığı durumlar

• Birkaç metre kazıldıktan sonra sert kaya başlaması ve su belirtisi görülmemesi.
• Bölgede bilinen su katmanının yalnızca derin delgilerle bulunabilmesi.
• Parselin dar olması nedeniyle foseptik ya da kanal hattından uzaklaşmanın mümkün olmaması.
• Arazinin bir içme suyu havzasının koruma alanında kalması ve kuyu açılmasına izin verilmemesi.
• Beklentinin bir sitenin veya fabrikanın tüm su ihtiyacını karşılamak olması.

İstanbul’daki farklı arazi tiplerinde neye dikkat edilir?

İstanbul tek tip bir arazi değildir; aynı il sınırı içinde orman köyleri, geniş tarım düzlükleri, deniz kıyısındaki yerleşimler ve tamamen yapılaşmış merkezler bir arada bulunur. Keson su kuyusu planlanırken bu farklılık, beklentiyi doğru kurmak açısından önemlidir. Aşağıdaki başlıklar genel eğilimlerdir; her parselin durumu keşifte ayrıca değerlendirilir.

• Kıyıya yakın parseller: Denize çok yakın sığ kuyularda, aşırı çekim yapıldığında suya tuzlu su karışma riski vardır. Bu arazilerde pompaj miktarını sınırlı tutmak ve suyun tuzluluğunu ölçtürmek gerekir.
• Dere yatakları ve vadi tabanları: Alüvyonlu zeminler su toplayabilir; ancak taşkın riski olan alanlarda kuyu ağzının sel suyunun ulaşamayacağı yükseklikte tutulması gerekir.
• Yamaç arazileri: Eğimli bahçelerde malzeme taşıma zorlaşır, kuyunun yamaç aşağısındaki yapılara etkisi de ayrıca düşünülür.
• Yoğun yapılaşmış mahalleler: Yeni kuyudan çok mevcut eski kuyuların bakımı, onarımı ya da güvenle kapatılması gündemdedir.

İstanbul’un kuzeyindeki kırsal ilçelerde, örneğin Çatalca, Silivri ve Şile çevresinde bahçe ve çiftlik amaçlı kuyu talebi daha sık gelir. Yoğun yapılaşmış merkez ilçelerde ise yeni kuyu talebi azdır; oradaki işlerin çoğu eski kuyuların temizliği, onarımı ya da güvenle kapatılmasıdır.

Kuyunun yeri seçilirken nelere bakılır?

Kuyu yeri; su belirtisi, kirletici kaynaklara uzaklık, kot, yapılara mesafe ve malzeme erişimi birlikte değerlendirilerek seçilir. En çok su gelecek nokta her zaman en doğru nokta değildir; foseptiğin hemen altında kalan bol sulu bir yer, kullanılamaz bir kuyu demektir.

Keşifte arazinin genel eğimine bakarız. Yüzey suyu ve olası sızıntılar her zaman aşağı kota doğru hareket eder. Kuyunun foseptik, gübrelik ya da hayvan barınağının alt kotunda kalması, yağmurlu günlerde bu kaynaklardan gelen sızıntının kuyuya ulaşma ihtimalini artırır. Bu yüzden mümkünse kuyuyu kirletici kaynakların üst kotuna ve uzağına yerleştiririz.

Uzaklık için tek bir sihirli rakam vermiyoruz; çünkü zeminin geçirgenliği belirleyici. Kumlu ve çakıllı zeminde sızıntı daha hızlı ve uzağa gider, killi zeminde daha yavaş ilerler. Genel yaklaşım foseptik ve atık su hattından onlarca metre uzak kalmaktır; parsel buna izin vermiyorsa kuyu fikrini yeniden düşünmek gerekir. İçme amaçlı kullanım düşünülüyorsa bu mesafe konusunda daha da titiz olunmalıdır.

Keşifte not aldığımız başlıklar

1. Parselin eğimi ve yağmur suyunun nereden nereye aktığı.
2. Foseptik, kanal bağlantısı, gübrelik ve hayvan barınağının konumu.
3. Bina temeli, istinat duvarı, sınır duvarı ve ağaç köklerine mesafe.
4. Yer altındaki elektrik, doğalgaz ve su hatlarının olası güzergâhı.
5. Kamyonun ve kazıcının girebileceği en yakın nokta, bileziklerin indirilme yolu.
6. Komşu kuyuların varlığı, derinliği ve sahiplerinden dinlenen gözlemler.
7. Kazı toprağının nereye konulacağı ve çevre düzenlemesi beklentisi.

Yapılara mesafe de önemli bir başlıktır. Kuyu, bina temeline ya da bir istinat duvarına çok yakın açılırsa, kazı sırasında ve sonrasında zemindeki su hareketi temel altındaki toprağı etkileyebilir. Bu nedenle kuyuyu temellerden ve yük taşıyan duvarlardan uzak, açık bir bahçe alanında konumlandırmayı tercih ederiz.

Keson su kuyusu adım adım nasıl yapılır?

Keson su kuyusu; keşif, yer işaretleme, kazı, bilezik indirme, su katmanında filtre oluşturma, ağız ve kapak yapımı ile ilk temizlik pompajı adımlarıyla yapılır. Zeminin durumuna göre bu sıranın bazı adımları iç içe geçer; özellikle gevşek toprakta kazı ve bilezik indirme birlikte ilerler.

1. Yerinde keşif: Arazi, eğim, kirletici kaynaklar, erişim ve komşu kuyular incelenir. Uygunsa kuyu noktası birlikte belirlenir; uygun değilse bunu söyleriz.
2. İzin durumunun konuşulması: Yer altı suyu kullanımı için gerekli resmî süreç hakkında mülk sahibine bilgi verilir; başvuru mülk sahibinin sorumluluğundadır.
3. Hazırlık ve güvenlik çevresi: Kazı alanı şeritle çevrilir, çocukların ve hayvanların yaklaşması engellenir, kazı toprağının konulacağı yer belirlenir.
4. Kazı: Bilezik çapına göre kazıya başlanır. Zemin sağlamsa kazı belli bir derinliğe kadar açılıp bilezikler sonra indirilir; gevşek zeminde halka yerleştirilir ve kazı halkanın içinden yapılarak gövdenin kendi ağırlığıyla aşağı inmesi sağlanır.
5. Bilezik dizimi: Beton bilezikler düşey eksen korunarak üst üste oturtulur. Halkaların eksenden kaçmaması için her yeni halkada kontrol yapılır.
6. Su katmanına ulaşma: Su gelmeye başladığında kazı, pompa ile su çekilerek kontrollü biçimde bir miktar daha sürdürülür; amaç, kurak dönemde de su kalacak bir derinliğe inmektir.
7. Taban filtresi: Kuyu tabanına yıkanmış çakıl serilir. Bu katman, ince kumun ve çamurun suyla birlikte yukarı kalkmasını azaltır.
8. Cidar arkası dolgu: Halkaların dışında kalan boşluk, su alma bölümünde çakılla, üst bölümde ise sıkıştırılmış toprak veya kil ile doldurulur.
9. Ağız ve kapak: Kuyunun üst halkası zemin seviyesinin üstüne yükseltilir, çevresine dışa eğimli beton tabla dökülür, sağlam ve kilitlenebilir bir kapak takılır.
10. İlk pompaj ve temizlik: Kuyu suyu birkaç kez çekilerek bulanıklık azalana kadar boşaltılır. Bu süreçte suyun berraklaşması ve dolma hızı gözlenir.
11. Saha toparlama: Kazı toprağı düzenlenir veya uzaklaştırılır, çevre eski hâline getirilir, mülk sahibine kuyunun bakımı ve güvenliği hakkında bilgi verilir.

Kazı sırasında iş güvenliği nasıl sağlanır?

Keson su kuyusu kazısında en büyük risk, cidarın henüz bilezikle desteklenmediği bölümde toprağın içeri göçmesidir. Bu yüzden desteksiz kazı derinliğini zeminin durumuna göre sınırlı tutar, gevşek toprakta kazı ile halka indirmeyi birlikte yürütürüz. Kuyu ağzının çevresine kazı toprağı yığılmaz; yığılan toprak hem cidara ek yük bindirir hem de aşağıdaki ustanın üzerine malzeme düşmesine neden olabilir.

• Kuyu içindeki usta baret ve emniyet kemeri kullanır; yukarıda sürekli bir ekip arkadaşı bulunur.
• Kova ve vinç halatları her gün kontrol edilir, aşınan halat değiştirilir.
• Derinlik arttıkça kuyunun havası ölçülür; gerekiyorsa fanla temiz hava verilir.
• Kazı alanının çevresi şeritle kapatılır, iş bitiminde ağız mutlaka geçici ama sağlam bir örtüyle kapatılır.
• Yağışlı havada şev ve kazı tabanı yeniden kontrol edilmeden çalışmaya devam edilmez.

Bu önlemler işi biraz yavaşlatır, ancak kuyu kazısı acele kaldıran bir iş değildir. Güvenli tempoda ilerleyen bir kazı, hem ekibi hem de bahçedeki aileyi korur.

Elle kazı mı, makine desteği mi kullanılacağı arazinin erişimine ve derinliğe göre belirlenir. Dar bahçe girişlerinde çoğu iş elle ve küçük ekipmanla yürür; geniş parsellerde kazıcı ve vinçli araç kazının ilk bölümünü hızlandırabilir. Firmamızın kazı ve hafriyat ekipmanı bu tercihleri sahaya göre yapmayı kolaylaştırır.

Bilezik, taban çakılı ve kuyu ağzı ne işe yarar?

Bir keson kuyunun üç ana parçası vardır: cidarı taşıyan beton bilezikler, suyu süzen taban ve yan filtre katmanı ve kuyuyu dış dünyadan ayıran ağız-kapak düzeni. Bu üç parçadan biri eksik ya da özensiz yapılırsa kuyu ya göçer, ya bulanık su verir ya da kısa sürede kirlenir.

Beton bilezikler (büzler)

Bilezikler fabrikada ya da atölyede dökülen, içi boş silindir biçimli beton elemanlardır. Uçlarında genellikle birbirine geçen basamaklı bir oturma yüzü bulunur; bu sayede halkalar yatayda kaymadan üst üste dizilir. Kuyuda kullanılacak çap, kazılacak hacmi ve içerideki çalışma rahatlığını doğrudan etkiler. Çok dar halka içeride çalışmayı zorlaştırır, çok geniş halka ise gereksiz kazı ve ağırlık demektir.

Su alma bölgesinde kullanılan halkalar ile üst bölümdeki halkalar aynı görevde değildir. Su taşıyan katman hizasında suyun kuyuya girmesi istenir; bunun için delikli halkalar ya da derzleri açık bırakılan diziler tercih edilebilir. Üst bölümde ise amaç tam tersidir: yüzeyden sızacak kirli suyun içeri girmemesi. Bu kısımda derzlerin harçla kapatılması ve halka arkasının geçirimsiz dolguyla sıkıştırılması gerekir.

Taban ve yan filtre

Kuyunun tabanına serilen yıkanmış çakıl, sudaki ince taneleri tutan bir elek görevi görür. Filtre yapılmazsa pompa her çalıştığında tabandaki ince kum ve silt yukarı kalkar; su bulanık gelir, pompa aşınır ve kuyu zamanla dolar. Halkaların su alma bölümündeki dış yüzüne konan çakıl dolgu da aynı işi yanlardan yapar.

Ağız bileziği, beton tabla ve kapak

Kuyunun en üstteki halkası toprak seviyesinden yukarıda bitmelidir. Bu yükseklik, yağmur suyunun ve bahçe yıkama suyunun doğrudan kuyuya akmasını engeller. Ağzın çevresine dökülen ve dışa doğru eğim verilen beton tabla, yüzeydeki suyu kuyudan uzaklaştırır. Kapak ise hem kirliliğe hem de düşme kazalarına karşı ilk savunma hattıdır; ağır, sağlam, gerekirse kilitli ve havalandırma deliği böcek tutan bir tel ile korunmuş olmalıdır.

Kuyunun derinliği ve çapı neye göre belirlenir?

Keson kuyunun derinliği, su taşıyan katmanın hangi seviyede başladığına ve kurak aylarda su seviyesinin ne kadar düştüğüne göre belirlenir; çapı ise hem istenen depolama hacmine hem de içeride güvenle çalışabilme gereğine göre seçilir. Kazıdan önce kesin bir metre söylemek doğru değildir; kesin derinlik sahada ortaya çıkar.

Keşif aşamasında komşu kuyulardaki su seviyesi ve arazinin konumu bize bir tahmin aralığı verir. Kazı sırasında ise zeminin katmanları görülür: üstte bitkisel toprak, altında kil, kum ya da çakıl bantları ve bazen ayrışmış kaya. Suyun hangi bantta geldiği, kuyunun nerede durması gerektiğini söyler.

Mevsim derinliği nasıl etkiler?

Yer altı suyu seviyesi yıl içinde oynar. Kış ve bahar aylarında yükselen su, yaz sonunda en düşük seviyesine iner. Kuyuyu yağışlı bir dönemde kazıp suyun ilk göründüğü yerde bırakmak, ağustosta kuru bir kuyuyla karşılaşma riskini doğurur. Bu yüzden kuyu kazısı için yaz sonu ve sonbahar başı genellikle daha öğretici bir dönemdir: o sırada görülen su, yılın en zor zamanında kalan sudur.

Öte yandan yaz sonunda kazı yapmanın pratik bir avantajı da vardır. Kazı çukuruna gelen su azken çalışmak daha güvenlidir, pompayla boşaltma daha kolay olur ve kazı tabanı daha net görülür. Kış aylarında ise yağmur, çamur ve gevşeyen şevler işi yavaşlatabilir.

Kuyunun su verimi nasıl gözlenir?

Bir keson su kuyusunun ne kadar su verdiğini anlamanın pratik yolu, kuyuyu belirli bir seviyeye kadar boşaltıp ne kadar sürede eski seviyesine döndüğünü izlemektir. Bu basit gözlem, sulama planını kuyunun gerçek kapasitesine göre yapmanıza yardım eder. Örneğin kuyu birkaç saatte doluyorsa, sulamayı tek seferde uzun süre yerine gün içine dağıtılmış kısa periyotlarla yapmak daha verimli olur.

Gözlemi farklı mevsimlerde tekrarlamak da öğreticidir. İlkbaharda hızla dolan bir kuyunun ağustosta çok daha yavaş dolması olağandır. Bu farkı bilmek, yaz ortasında pompanın kuru çalışmasını ve bahçenin susuz kalmasını önler. Gözlem sırasında suyun bulanıklığına da dikkat edin; boşaltma sonrası uzun süre bulanık kalan su, taban filtresinin veya halka derzlerinin kontrol edilmesi gerektiğine işaret edebilir.

Çap seçiminde dengeyi kurmak

• Depolama: Daha geniş halka, aynı derinlikte daha fazla su biriktirir.
• Çalışma alanı: İçeride temizlik ve onarım yapılabilmesi için bir kişinin hareket edebileceği genişlik gerekir.
• Taşıma ve indirme: Büyük çaplı halkalar ağırdır; dar bahçe girişlerinde indirme zorlaşır.
• Kazı hacmi: Çap büyüdükçe çıkan toprak miktarı belirgin şekilde artar; bu da maliyete yansır.

Yer altı suyunu kullanmak için hangi izinler gerekir?

Türkiye’de yer altı suyunun aranması ve kullanılması Devlet Su İşleri’nin (DSİ) iznine bağlıdır; kuyunun yalnızca bahçede ve kendi arazinizde olması bu yükümlülüğü ortadan kaldırmaz. İstanbul’daki başvurular DSİ’nin bölgeden sorumlu müdürlüğü üzerinden yürütülür ve mülk sahibi adına yapılır.

İzin süreci genel hatlarıyla iki aşamalı düşünülebilir: suyun aranmasına ilişkin izin ve bulunan suyun kullanımına ilişkin belge. Hangi belgelerin istendiği, başvurunun hangi aşamada ne kadar sürdüğü ve olası masraflar zaman içinde değişebildiği için bu konuda rakam ya da süre vermiyoruz. Güncel bilgiyi doğrudan DSİ’den almanızı öneririz.

Dikkat edilmesi gereken ek başlıklar

• İçme suyu havzaları: İstanbul’un baraj ve göl havzalarına yakın arazilerde İSKİ’nin havza koruma esasları geçerlidir; bu alanlarda kuyu açmak kısıtlanmış ya da yasaklanmış olabilir.
• Tapu ve imar durumu: Hisseli arazilerde diğer hissedarların durumu, imar planındaki yeşil alan veya yol ayrılan kısımlar sorun yaratabilir.
• Belediye ve komşuluk: Kazı sırasında yola taşma, toprak dökümü ve iş makinesi park yeri için belediyenin ve komşuların durumunu baştan düşünmek gerekir.
• Eski kuyular: Yıllar önce açılmış ve hiç belgelendirilmemiş bir kuyunun yeniden kullanımı da aynı sorulara tabidir.

Komşu kuyular ve ortak su katmanı

Aynı bölgedeki kuyular çoğu zaman aynı yer altı suyu katmanından beslenir. Bu nedenle bir parselde açılan yeni kuyu ya da bir kuyudan yapılan aşırı çekim, yakındaki kuyuların seviyesini etkileyebilir. Benzer şekilde bir kuyuda başlayan kirlilik de aynı katmanı kullanan komşu kuyulara yayılabilir. Kuyu açmadan önce komşularınızla konuşmak, hem olası anlaşmazlıkları önler hem de bölgedeki kuyuların derinliği ve su durumu hakkında değerli bilgi sağlar.

Biz kazı ve yapım işini üstleniriz; izin başvurusunu mülk sahibi yapar. Yine de keşif sırasında hangi belgelerin hazırlanması gerektiği, hangi bilgilerin başvuruda isteneceği konusunda deneyimimizi paylaşırız. İzni olmayan bir kuyuyu yaptırmanın ileride doğurabileceği sorunları da açıkça konuşuruz.

Kuyu suyu içilebilir mi, kalitesi nasıl korunur?

Keson kuyu suyunun içilebilir olup olmadığı ancak yetkili bir laboratuvarda yapılan analizle anlaşılır; berrak görünmesi, kokusuz olması ya da yıllardır kullanılıyor olması tek başına güvence değildir. İçme ve yemek amaçlı kullanım düşünülüyorsa analiz yaptırılmadan bu suya güvenilmemelidir.

Sığ kuyular yüzeye yakın oldukları için yüzeydeki kirliliğe derin kuyulara göre daha açıktır. Gübrelenen tarlalar, foseptik sızıntısı, hayvan dışkısı ve yağmurla taşınan toprak, suyun kalitesini mevsime göre değiştirebilir. Bu yüzden bir kez yapılan analiz, yıllar boyunca geçerli bir garanti değildir; özellikle yağışlı dönemlerden sonra tekrar kontrol yaptırmak akıllıca olur.

Analizde genellikle bakılan değerler

• Mikrobiyolojik göstergeler (koliform bakteriler, E. coli gibi dışkı kaynaklı kirlilik göstergeleri).
• Nitrat ve nitrit; gübre ve atık su sızıntısının işaretleri.
• Bulanıklık, renk, koku ve pH.
• Sertlik ve elektriksel iletkenlik; çözünmüş madde yükü hakkında fikir verir.
• Bölgenin özelliğine göre demir, mangan veya tuzluluk.

Analiz için İl Sağlık Müdürlüğü’ne bağlı halk sağlığı laboratuvarlarına ya da akredite özel laboratuvarlara başvurulabilir. Numunenin nasıl alınacağı, hangi kapta ve ne kadar sürede teslim edileceği laboratuvar tarafından söylenir; bu talimata uymak sonucun güvenilirliği için önemlidir.

Analiz sonucu olumsuz çıkarsa ne yapılır?

Laboratuvar raporunda bakteri ya da nitrat gibi bir sorun görülürse, önce kirliliğin kaynağını aramak gerekir. Çoğu durumda neden kuyunun kendisinde değil, ağız ve çevre düzenlemesindedir: zemin seviyesinde kalmış bir ağız, kırık bir tabla, açık bir kapak ya da kuyuya yönelmiş bir yağmur oluğu. Bu kusurlar giderilip kuyu temizlendikten ve dezenfekte edildikten sonra analizin tekrarlanması, sorunun çözülüp çözülmediğini gösterir.

Kirlilik foseptik veya yoğun gübreleme gibi kalıcı bir kaynaktan geliyorsa, kuyuyu içme amacıyla kullanmaktan vazgeçmek gerekebilir. Bu durumda keson su kuyusu yalnızca bahçe sulaması gibi içme dışı amaçlarla kullanılmaya devam edebilir. Kararı, analiz sonuçlarını yorumlayan sağlık birimlerinin önerilerine göre vermenizi tavsiye ederiz.

Kirliliği önlemenin yapısal yolları

Su kalitesini korumanın en etkili yolu, kirli suyun kuyuya girmesini daha yapım aşamasında engellemektir. Ağız bileziğinin yüksek tutulması, beton tablanın dışa eğimli dökülmesi, üst halkaların derzlerinin kapatılması ve halka arkasının geçirimsiz dolguyla sıkıştırılması bu amaca hizmet eder. Kuyu çevresinde gübre depolamamak, hayvanları kuyu ağzından uzak tutmak ve yağmur oluklarını kuyuya yöneltmemek de kullanıcıya düşen önlemlerdir.

Kuyudan suyu çıkarmak için hangi pompa türleri kullanılır?

Keson kuyulardan su genellikle ya kuyunun içine indirilen dalgıç pompayla ya da kuyunun dışında duran yüzey pompasıyla çekilir. Hangisinin uygun olduğunu, suyun pompadan ne kadar aşağıda kaldığı ve suyun nereye kadar taşınacağı belirler. Pompa ve tesisat montajını biz yapmıyoruz; bu bölüm genel bilgi amaçlıdır.

Yüzey pompaları suyu emerek yukarı çeker. Emme yüksekliğinin fiziksel bir sınırı vardır; su seviyesi pompadan belirli bir derinliğin altına indiğinde yüzey pompası suyu çekemez hâle gelir. Bu nedenle sığ ve su seviyesi yüksek kuyularda tercih edilir.

Dalgıç pompalar ise suyun içinde çalışır ve suyu yukarı iter. Seviyesi derinde olan ya da yaz aylarında belirgin şekilde düşen kuyularda daha sağlıklı sonuç verir. Dalgıç pompanın tabandaki çamura gömülmemesi, tabandan bir miktar yukarıda asılı tutulması ve kuru çalışmaya karşı korunması önemlidir.

Özellik	Yüzey pompası	Dalgıç pompa
Konumu	Kuyunun dışında, korunaklı bir yerde.	Kuyunun içinde, suyun altında.
Uygun olduğu kuyu	Su seviyesi yüzeye yakın kuyular.	Su seviyesi daha aşağıda olan ya da çok oynayan kuyular.
Bakım erişimi	Kolay; pompa göz önündedir.	Pompanın yukarı çekilmesi gerekir.
Dikkat edilecek nokta	Emme borusunda hava kaçağı ve donma.	Kuru çalışma, tabandaki çamur ve kablo güvenliği.

Pompa seçimini ve montajını bir tesisat ustasına ya da pompa satıcısının teknik ekibine bırakmanızı öneririz. Bizim tarafımızda önemli olan, kuyunun pompa için uygun bir gövde, temiz bir taban ve kablo-boru geçişine izin veren bir ağız ile teslim edilmesidir.

Kuyu güvenliği için hangi önlemler alınmalı?

Kuyu güvenliği, sağlam ve kilitli bir kapakla, kuyu çevresinin çocuk ve hayvanlara karşı korunmasıyla ve kuyuya inmeden önce mutlaka gaz ile oksijen ölçümü yapılmasıyla sağlanır. Açık ya da çürük kapaklı bir kuyu, bahçedeki en tehlikeli noktadır.

Eski evlerde sıkça karşılaştığımız bir tablo, üstü birkaç tahta ya da ince bir sacla örtülmüş kuyulardır. Zamanla çürüyen tahta, üzerine basan bir çocuğun ya da hayvanın ağırlığını taşıyamaz. Bu tür kapakların sağlam bir beton ya da ağır metal kapakla değiştirilmesi, yapılabilecek en ucuz ve en önemli güvenlik işidir.

Kuyuya inmek neden tehlikelidir?

Kapalı kalmış bir kuyunun dibinde oksijen azalmış, yerine karbondioksit ya da kokusuz başka gazlar birikmiş olabilir. Organik çürüme hidrojen sülfür üretebilir; kuyunun yakınında çalışan benzinli bir pompa veya jeneratör ise karbonmonoksiti aşağı gönderebilir. Bu gazların bazıları kokusuzdur ve uyarı vermeden bilinç kaybına neden olur. Kuyu kazalarında sıkça görülen acı tablo, düşen kişiyi kurtarmak için hazırlıksız inen ikinci ve üçüncü kişinin de etkilenmesidir.

Kuyuya girmeden önce yaptığımız kontroller

1. Kapak açıldıktan sonra kuyu bir süre havalandırılır; gerekirse fanla temiz hava verilir.
2. Çok gazlı ölçüm cihazıyla kuyunun üst, orta ve dip bölümlerinde oksijen, yanıcı gaz, hidrojen sülfür ve karbonmonoksit ölçülür.
3. Değerler güvenli aralıkta değilse kimse inmez; havalandırma sürdürülür ve ölçüm tekrarlanır.
4. İnen kişi emniyet kemeri ve halatla bağlanır; yukarıda sürekli gözcü bulunur.
5. Kuyunun yakınında yakıtlı motor çalıştırılmaz; egzoz kuyu ağzından uzak tutulur.
6. Çalışma boyunca ölçüm cihazı açık kalır ve kuyunun içinde taşınır.

Ev sahiplerine tavsiyemiz nettir: Kuyunuza düşen bir eşyayı, bir kediyi ya da kovayı almak için kendiniz inmeyin, kimseyi indirmeyin. Ölçüm cihazı ve emniyet ekipmanı olmadan kuyuya inmek hayati risk taşır. Böyle bir durumda bizi arayın; acil bir durum varsa 112’ye haber verin.

Keson kuyu temizliği ne zaman gerekir ve nasıl yapılır?

Keson kuyu temizliği; su bulanık gelmeye başladığında, kuyunun dolma hızı belirgin şekilde azaldığında, suda koku oluştuğunda, kuyuya bir cisim ya da hayvan düştüğünde veya kuyu yıllarca kullanılmadan kaldıktan sonra yeniden açılacağında gerekir. Temizlik, kuyunun suyu boşaltılarak tabandaki çamur, tortu ve yabancı maddelerin elle ya da kovayla dışarı alınmasıyla yapılır.

Zamanla her kuyunun tabanına ince kum, silt, yaprak, böcek ve kapak aralığından giren toz birikir. Bu birikinti, taban filtresinin üstünü kaplayarak suyun kuyuya girişini yavaşlatır. Pompa çalıştığında yukarı kalkan ince tanecikler suyu bulandırır ve pompanın çarklarını aşındırır. Düzenli temizlik, hem su kalitesini hem de pompanın ömrünü korur.

Temizlik gerektiğini gösteren işaretler

• Pompa çalıştıktan kısa süre sonra suyun bulanıklaşması ya da kum getirmesi.
• Önceki yıllara göre kuyunun daha yavaş dolması veya daha çabuk dibe vurması.
• Sudan çürük yumurta, küf veya toprak kokusu gelmesi.
• Kapağın uzun süre açık kalması, fırtına sonrası içeriye yaprak ve dal dolması.
• Kuyuya kedi, kuş, kemirgen gibi bir hayvanın düşmüş olması.
• Kuyuya kova, ip, pompa parçası veya oyuncak gibi bir eşyanın düşmesi.

Temizlik sahada nasıl ilerler?

1. Kuyu ağzı açılır, çevre güvenlik şeridiyle ayrılır ve kuyu havalandırılır.
2. Pompa varsa mülk sahibi veya tesisatçısı tarafından çıkarılır ya da yukarı alınır.
3. Su, geçici bir drenaj pompasıyla boşaltılır; boşaltılan su bahçeye zarar vermeyecek bir noktaya yönlendirilir.
4. Gaz ve oksijen ölçümü yapılır; değerler uygunsa emniyet ekipmanıyla kuyuya inilir.
5. Tabandaki çamur ve tortu kovalarla yukarı alınır; düşen cisimler çıkarılır.
6. Bilezik yüzeyleri fırçalanır, derzler ve halka oturmaları gözle kontrol edilir; çatlak ya da kayma varsa not alınır.
7. Gerekirse taban çakılı yenilenir veya üzerine temiz çakıl takviyesi yapılır.
8. Kuyunun yeniden dolması beklenir, ilk sular birkaç kez çekilerek berraklaşma izlenir.
9. Mülk sahibine kuyunun durumu, varsa onarım ihtiyacı ve dezenfeksiyon konusunda bilgi verilir.

Temizliğin ardından kuyuyu içme amaçlı kullanmayı düşünüyorsanız dezenfeksiyon ve ardından laboratuvar analizi yaptırmanız gerekir. Dezenfeksiyonda kullanılacak maddenin türü ve miktarı kuyunun hacmine göre değişir; bu konuda yetkili sağlık birimlerinin önerilerine uymanızı tavsiye ederiz.

Kuyu sahibinin kendi yapabileceği dönemsel kontroller

Kuyuya inmeden, yalnızca yukarıdan yapılabilecek bazı kontroller sorunları erken fark etmenizi sağlar. Bunları yılda birkaç kez, özellikle sonbahar yağmurlarından önce ve kış bitiminde yapmanızı öneririz.

• Kapağın yerinde, sağlam ve kilitli olduğunu, menteşe ya da kilidin paslanmadığını kontrol edin.
• Ağız çevresindeki beton tablada çatlak, çökme veya kuyuya doğru eğim oluşup oluşmadığına bakın.
• Kuyunun etrafında toprak çökmesi, yeni oluşmuş bir çukur ya da yarık görüp görmediğinize dikkat edin.
• Fenerle yukarıdan bakarak halkaların aynı eksende durduğunu, içe taşan bir halka olmadığını gözleyin.
• Su yüzeyinde yağ tabakası, köpük, yaprak birikintisi ya da ölü hayvan olup olmadığını kontrol edin.
• Yağmur oluklarının, bahçe sulama artığının ve araç yıkama suyunun kuyuya doğru akmadığından emin olun.

Bu kontrollerden birinde olağan dışı bir durum görürseniz kuyuyu kullanmaya ara verip bize fotoğraf göndermeniz yeterlidir. Küçük bir tabla çatlağı ya da kayan tek bir halka, erken müdahale edildiğinde basit bir onarımla çözülür.

Sık sorulan bir konu, temizliğin hangi aralıklarla yapılması gerektiğidir. Kapalı, iyi korunan ve düzenli kullanılan bir kuyuda bu ihtiyaç uzun aralıklarla doğar; açık ağızlı ya da sık bulanan bir kuyuda daha sık gerekir. Sabit bir takvim yerine yukarıdaki işaretlere bakmak daha doğru bir yoldur.

Eski bir keson kuyu nasıl onarılır?

Eski bir keson kuyu; kayan veya çatlayan bileziklerin yeniden oturtulması ya da değiştirilmesi, göçen cidar bölümünün sağlamlaştırılması, ağız bileziğinin yükseltilmesi, çevre tablasının yenilenmesi ve kapağın değiştirilmesiyle onarılır. Onarımdan önce kuyu boşaltılıp temizlenir ve hasarın tam olarak nerede olduğu görülür.

Yıllar içinde kuyunun çevresindeki zemin hareket eder. Ağır yağışlar, yakında yapılan kazılar, kuyu çevresinden geçen araçlar ve ağaç kökleri halkaları zorlar. Sonuçta bir veya birkaç halka yatayda kayar, derzler açılır, arkadaki toprak kuyuya akmaya başlar. Bu süreç fark edilmeden sürerse kuyu çevresinde çöküntü oluşur ve kuyu ağzı tehlikeli hâle gelir.

En sık karşılaştığımız hasarlar

Hasar	Belirtisi	Olası müdahale
Kayan bilezik	Kuyuya yukarıdan bakıldığında halkaların aynı eksende olmaması, bir halkanın içe taşması.	Üstteki halkalar sökülerek kayan halka yeniden oturtulur veya değiştirilir.
Çatlak veya kırık halka	Halka yüzeyinde boydan boya çatlak, parça kopması.	Hasarın boyutuna göre halka değiştirilir ya da arkası sağlamlaştırılıp derzi yenilenir.
Açılmış derz	Derzlerden toprak ve kum girmesi, su bulanıklığı.	Derzlerin temizlenip yeniden harçlanması, arka dolgunun takviyesi.
Göçen cidar (bileziksiz eski kuyu)	Taş veya toprak cidardan parça dökülmesi, kuyu çapının bir bölümde genişlemesi.	Kuyunun içine beton bilezik indirilerek gövde yeniden örülür.
Çöken ağız ve tabla	Kuyu çevresinde toprak çökmesi, tablanın kırılması, yağmur suyunun kuyuya akması.	Ağız bileziğinin yeniden oturtulması, tablanın eğimli şekilde yeniden dökülmesi.
Çürük veya yetersiz kapak	Tahta, ince sac ya da kırık beton kapak.	Sağlam, ağır ve kilitlenebilir kapakla değiştirme.

Onarım işi hangi sırayla yürür?

1. Kuyu çevresi güvenlik şeridiyle ayrılır; varsa pompa ve tesisat mülk sahibince sökülür.
2. Su boşaltılır, gaz ve oksijen ölçümü yapılır, kuyu havalandırılır.
3. Tabandaki çamur ve içeri akmış toprak alınarak hasarlı bölüm açığa çıkarılır.
4. Halkalar tek tek incelenir; kayma, çatlak ve açık derzler işaretlenir.
5. Kayan halkaya ulaşmak için gerekiyorsa üstteki halkalar vinçle alınır ve kenara istiflenir.
6. Hasarlı halka yeniden oturtulur ya da yenisiyle değiştirilir; arka boşluk uygun dolguyla sıkıştırılır.
7. Üst halkalar yerine konur, derzler harçlanır, ağız ve tabla yenilenir.
8. Kuyu birkaç kez boşaltılıp dolması izlenir; sonuç mülk sahibiyle birlikte kontrol edilir.

Taş örgülü eski kuyular

İstanbul’un eski köylerinde ve bahçeli eski evlerinde hâlâ taş örgüyle yapılmış kuyulara rastlanır. Bu kuyular yıllarca dayanmış olsa da taşlar arasındaki harç zamanla kaybolur ve taşlar tek tek düşmeye başlar. Böyle bir kuyuyu kurtarmanın yaygın yolu, eski cidarın içine uygun çapta beton bilezikler indirerek yeni bir gövde oluşturmaktır. Eski taş ağız ise görsel değeri korunmak istenirse üst kısımda bırakılabilir; ancak sızdırmazlığın sağlanması için içten ve dıştan gerekli düzenleme yapılır.

Onarımın her zaman mümkün olmadığını da söylemek gerekir. Kuyu tabanına kadar ciddi biçimde göçmüş, çevresinde boşluklar oluşmuş ya da etrafındaki yapıları tehdit eden bir kuyuda en güvenli seçenek, kuyuyu usulüne uygun biçimde kapatmak olabilir.

Kullanılmayan bir kuyu güvenle nasıl kapatılır?

Kullanılmayan bir kuyu; içindeki yabancı maddeler temizlendikten sonra alt bölümü temiz granüler malzemeyle, üst bölümü geçirimsiz dolguyla doldurulup en üstte beton bir kapama yapılarak güvenle kapatılır. Yalnızca üstüne bir levha koymak ya da kuyuya moloz ve çöp atmak güvenli bir kapatma değildir.

Terk edilmiş açık kuyular iki ciddi risk taşır. Birincisi düşme tehlikesidir; özellikle çocuklar ve hayvanlar için. İkincisi ise kirliliktir: Açık bir kuyu, yüzeydeki kirli suyun doğrudan yer altındaki su katmanına inmesi için bir kısa yol oluşturur. Bu kirlilik yalnızca o kuyuyu değil, aynı katmandan su alan komşu kuyuları da etkileyebilir.

Güvenli kapatmanın adımları

1. Kuyu açılır, havalandırılır ve gerekiyorsa gaz ölçümüyle içine girilecek koşullar sağlanır.
2. Kuyudaki pompa, boru, kablo ve atılmış çöp, moloz gibi yabancı maddeler çıkarılır.
3. Su katmanının bulunduğu alt bölüm temiz kum veya çakılla doldurulur.
4. Bunun üstüne kil ya da sıkıştırılmış geçirimsiz dolgu katmanlar hâlinde serilir.
5. Üst bölümdeki bilezikler gerekirse yüzeyden bir miktar aşağıda kesilir ya da alınır.
6. En üstte, kuyu çapını aşan bir beton kapama dökülür.
7. Yüzey toprakla örtülüp düzenlenir; isterseniz kuyunun yeri ileride bilinsin diye işaretlenir.

Bahçede yeni bir yapı, havuz veya kış bahçesi planlanıyorsa eski kuyunun yerini ve kapatma şeklini projeyi hazırlayan mühendise bildirmek önemlidir. Kapatılmış bir kuyunun üstüne ağır yük oturtulacaksa dolgu ve kapama buna göre tasarlanmalıdır.

Bodrumdaki su için keson tipi toplama kuyusu ne zaman gerekir?

Bodrumda zeminden ya da duvarlardan sızan suyu cazibe ile kanala veya yağmur suyu hattına göndermek mümkün değilse, bodrumun en düşük noktasında suyu toplayacak keson tipi bir kuyu yapılır ve bu kuyuya yerleştirilen pompa ile su dışarı atılır. Bu kuyu bir su kaynağı değildir; zemin suyunu yönetmek için kullanılan bir toplama noktasıdır.

İstanbul’un merkez ilçelerinde bize gelen kuyu taleplerinin önemli bir bölümü bu tür işlerdir. Eğimli arazideki bir binanın arka bodrum duvarı, yamaçtan gelen suyla sürekli nemlenir; yağışlı günlerde zeminde su birikir. Binanın çevresine yapılan drenaj hattı suyu toplar, ancak bu suyun gideceği yer bodrumdan daha yüksek bir kottaysa suyu bir noktada toplayıp pompalamak gerekir.

Toplama kuyusu ile su kuyusu arasındaki farklar

• Amaç: Su kuyusu suyu kullanmak için kazılır; toplama kuyusu istenmeyen suyu uzaklaştırmak içindir.
• Derinlik: Toplama kuyusu genellikle bodrum tabanının biraz altında, sınırlı bir derinlikte kalır.
• Bağlantı: Drenaj boruları toplama kuyusuna bağlanır; çıkış hattı yağmur suyu sistemine yönlendirilir.
• Atık su ile ilişki: Toplama kuyusuna pis su hattı bağlanmaz; zemin suyu da atık su kanalına verilmemelidir.

Toplama kuyusunun yapımı, çevresindeki drenaj hattı ve yağmur suyu hattı ile birlikte planlandığında sağlıklı çalışır. Binanın kanalizasyon hattında bir sorun varsa bunu ayrıca ele almak gerekir; o konuda atık su hattı onarımı sayfamıza göz atabilirsiniz.

Keson kuyu fiyatını hangi etkenler belirler?

Keson kuyu fiyatı; kuyunun derinliği ve çapı, kullanılacak bilezik sayısı, zeminin kazı zorluğu, sahaya erişim, kazı toprağının taşınması, su geliş miktarına bağlı pompaj ihtiyacı ve ağız-kapak düzenlemesinin kapsamı tarafından belirlenir. Bu nedenle sabit bir fiyat listemiz yoktur; yerinde keşiften sonra net teklif veririz.

Telefonda en sık duyduğumuz soru “Metresi ne kadar?” sorusudur. Metre bazlı bir yaklaşım fikir verebilir ama yanıltıcı olabilir. Aynı derinlikteki iki kuyudan biri yumuşak toprakta ve kamyonun yanaşabildiği bir bahçede, diğeri sert zeminli, dar merdivenli bir yamaç bahçesinde olduğunda işçilik ve süre birbirinden çok farklı olur.

Etken	Fiyata etkisi
Derinlik	Her ek metre daha fazla kazı, daha fazla bilezik ve daha zor çalışma koşulu demektir.
Çap	Geniş çap kazı hacmini ve halka ağırlığını artırır.
Zemin	Kumlu ve gevşek zemin kolay kazılır ama göçme riski taşır; sert kil ve ayrışmış kaya kazıyı yavaşlatır.
Su geliş miktarı	Kazı sırasında çok su gelirse sürekli pompaj gerekir; bu süreyi uzatır.
Erişim	İş makinesinin ve kamyonun girebildiği arazide iş hızlanır; elle taşıma gerekiyorsa işçilik artar.
Kazı toprağı	Toprağın sahada kalması ile dökü alanına taşınması arasında belirgin fark vardır.
Ağız ve kapak	Tabla büyüklüğü, kapak tipi ve ağız yüksekliği maliyeti etkiler.
Temizlik veya onarım kapsamı	Eski kuyuda çıkarılacak çamur miktarı, değişecek halka sayısı ve hasarın derinliği belirleyicidir.

Teklifleri karşılaştırırken sormanız gerekenler

Birden fazla firmadan keson su kuyusu teklifi alıyorsanız, yalnızca toplam rakamlara bakmak sizi yanıltabilir. Teklifler farklı kapsamları içerebilir; birinde dahil olan bir kalem diğerinde ayrıca ücretlendirilebilir. Aşağıdaki soruları her teklif için sormanızı öneririz:

• Fiyata kaç adet bilezik ve hangi çap dahil? Derinlik artarsa ek halka nasıl hesaplanacak?
• Taban çakılı ve halka arkası dolgu teklifte var mı?
• Ağız bileziği, beton tabla ve kapak dahil mi; kapak hangi malzemeden olacak?
• Kazı toprağı sahada mı kalacak, yoksa taşınacak mı?
• Kazı sırasında yoğun su gelirse pompaj ek ücrete tabi mi?
• Kaya veya beklenmeyen bir engelle karşılaşılırsa nasıl ilerlenecek?
• İş bitiminde saha hangi durumda teslim edilecek?

Bu soruların yanıtları netleştiğinde teklifler gerçekten karşılaştırılabilir hâle gelir. Bizim teklifimizde bu başlıkların her biri ayrı satır olarak yer alır.

Teklif verirken kalemleri ayrı ayrı yazmayı tercih ederiz: kazı, bilezik, taban filtresi, ağız-tabla-kapak ve saha toparlama. Böylece hangi kalemin neden gerektiğini görür, gerekirse kapsamı birlikte daraltabilir veya genişletebiliriz. Kazı sırasında beklenmedik bir durum çıkarsa (örneğin sert kaya ya da eski bir yapı kalıntısı), işe devam etmeden önce sizinle konuşuruz.

Keson kuyu yaptırırken en sık hangi hatalar yapılır?

Keson kuyu yaptırırken en sık yapılan hatalar; kuyuyu foseptiğin alt kotuna ya da çok yakınına açmak, suyun ilk göründüğü noktada kazıyı durdurmak, ağzı zemin seviyesinde bırakmak, kapak konusunu önemsememek ve izin sürecini hiç düşünmemektir. Bu hataların çoğu, kuyu bittikten sonra düzeltilmesi zor ve masraflı sonuçlar doğurur.

1. Yalnızca suya bakarak yer seçmek

Bahçenin en nemli köşesi kuyu için cazip görünür. Ancak o köşe, foseptikten ya da komşunun gübreliğinden süzülen suyun toplandığı yer de olabilir. Yer seçerken kirletici kaynakların konumu ve arazinin eğimi su belirtisi kadar önemlidir.

2. Yağışlı mevsimde kazıp ilk suda durmak

Mart ayında üç metrede gelen su, ağustosta aynı seviyede olmayabilir. Kuyuyu suyun ilk göründüğü noktada bitirmek, yazın boş bir beton silindirle kalmak anlamına gelebilir. Kazı mevsimi ve hedeflenen derinlik keşifte konuşulmalıdır.

3. Ağzı yere gömmek

Görüntü kaygısıyla kuyu ağzını toprak seviyesinde bırakmak ya da üstünü çim ve toprakla örtmek, yağmur suyunun ve bahçe kirinin doğrudan kuyuya girmesine yol açar. Ağız bileziğinin zeminden yukarıda kalması ve çevresinde eğimli bir tabla bulunması, su kalitesinin en temel koruyucusudur.

4. Geçici kapakla yetinmek

“Sonra yaparız” denilerek kuyu üstüne konan tahta ya da ince levha, yıllarca orada kalabilir. Kapak, kuyunun yapım bedelinin en küçük kalemlerinden biridir ama en büyük kazaları önler.

5. Halka arkasını boş bırakmak

Bileziklerin dışındaki boşluk düzgün doldurulmazsa zamanla toprak bu boşluğa akar, yüzeyde çöküntü oluşur ve halkalar kayabilir. Su alma bölümünde çakıl, üst bölümde sıkıştırılmış geçirimsiz dolgu kullanılması bu riski azaltır.

6. Taban filtresini atlamak

Filtresiz bir kuyuda pompa her çalıştığında tabandaki kum yukarı kalkar. Kısa sürede su bulanır, pompa aşınır ve kuyu dolmaya başlar. Yıkanmış çakılla oluşturulan taban, bu sorunun en ucuz çözümüdür.

7. Kuyuya hazırlıksız inmek

Kuyuya düşen bir şeyi almak için merdivenle inmek, kuyu kazalarının en bilinen nedenidir. Gaz ölçümü ve emniyet ekipmanı olmadan hiç kimse kuyuya inmemelidir.

8. Suyu analizsiz içmek

Yıllardır içiliyor olması, suyun bugün de güvenli olduğunu göstermez. Çevredeki arazi kullanımı değiştikçe su kalitesi de değişebilir. İçme amaçlı kullanımdan önce laboratuvar analizi şarttır.

9. Kuyu kenarını otopark ya da depo alanı yapmak

Kuyunun hemen yanına kamyonet park etmek, traktör geçirmek ya da ağır malzeme istiflemek, halkaların arkasındaki toprağa yük bindirir. Bu yük zamanla üst bilezikleri yana iter ve ağız çevresinde çöküntü oluşturur. Kuyu çevresinde araç geçişi kaçınılmazsa, ağız ve tabla bu yüke göre güçlendirilmelidir.

10. Eski kuyuyu çöple doldurmak

Kullanılmayan bir kuyuya moloz, çöp ve atık doldurmak hem yer altı suyunu kirletir hem de dolgunun zamanla oturmasıyla yüzeyde tehlikeli çökmelere neden olur. Kuyu kapatılacaksa temiz malzeme ve doğru katmanlama kullanılmalıdır.

Keson su kuyusu hakkında sıkça sorulan sorular

Keson su kuyusu ile normal su kuyusu arasında fark var mı?

Keson su kuyusu, su kuyusunun bir türüdür; cidarı beton bileziklerle örülmüş, geniş çaplı ve kazılarak açılmış kuyuya bu ad verilir. Halk arasında su kuyusu denildiğinde hem keson tipi kazma kuyular hem de makineyle delinen sondaj kuyuları kastedilebilir. Aradaki fark çap, yapım yöntemi ve suyun alındığı derinliktir. Keson tipinde içine girilerek temizlik ve onarım yapılabilir; sondajda bu mümkün değildir. Altyapı Su Kuyusu Tünel yalnızca keson tipi kuyu yapar, temizler ve onarır.

Sondaj kuyusu da açıyor musunuz?

Hayır, sondaj kuyusu açmıyoruz. Altyapı Su Kuyusu Tünel’in kuyu alanındaki hizmetleri keson tipi kuyu yapımı, mevcut keson kuyuların temizliği ve eski kuyuların onarımı ya da güvenle kapatılmasıdır. Arazinizde su yalnızca derin katmanlarda bulunuyorsa, keşifte bunu açıkça söyler ve keson kuyunun size uygun olmadığını belirtiriz. Böyle bir durumda derin delgi yapan uzman bir firmayla görüşmeniz daha doğru olur.

Bir keson kuyu kaç metre derinliğe iner?

Keson kuyunun derinliği, su taşıyan katmanın seviyesine ve kurak aylarda suyun ne kadar düştüğüne göre belirlenir; kesin metre ancak kazı sırasında ortaya çıkar. Bu kuyular yüzeye yakın katmanlardan su alacak şekilde tasarlandığı için sığ ve orta derinlikte kalır. Keşifte komşu kuyulardaki su seviyesi ve arazinin konumu bize bir tahmin aralığı verir. Hedefimiz, yaz sonunda da su kalacak bir derinliğe inmektir.

Keson kuyu yapımı kaç gün sürer?

Keson kuyu yapımının süresi derinliğe, zemine, su geliş hızına ve sahaya erişime göre değişir; bu nedenle kesin bir gün sayısı vermiyoruz. Yumuşak ve kuru zeminde, makine yanaşabilen bir bahçede iş daha hızlı ilerler. Sert zemin, kazı sırasında yoğun su gelişi ya da malzemenin elle taşınması süreyi uzatır. Keşiften sonra verdiğimiz teklifte arazinize göre tahmini çalışma süresini de belirtiriz.

Kuyu açmak için izin almak gerekir mi?

Evet, yer altı suyunun aranması ve kullanılması DSİ’nin iznine bağlıdır; kuyunun kendi bahçenizde olması bu yükümlülüğü kaldırmaz. Başvuru mülk sahibi tarafından DSİ’nin İstanbul’dan sorumlu müdürlüğüne yapılır. İçme suyu havzalarına yakın arazilerde ayrıca İSKİ’nin havza koruma esasları geçerli olabilir. Güncel belge listesi, süre ve masraf bilgisini doğrudan ilgili kurumdan almanızı öneririz.

Keson kuyu suyu içilebilir mi?

Keson kuyu suyunun içilebilir olup olmadığı yalnızca yetkili bir laboratuvarın analiziyle anlaşılır. Sığ kuyular yüzeydeki kirliliğe daha açık olduğundan berrak ve kokusuz görünen su da bakteri veya nitrat içerebilir. İçme ve yemek amaçlı kullanmadan önce mikrobiyolojik ve kimyasal analiz yaptırmanız gerekir. Yağışlı dönemlerden sonra ve çevrede arazi kullanımı değiştiğinde analizi tekrarlamak da akıllıca olur.

Kuyu foseptikten ne kadar uzak olmalı?

Kuyu foseptikten ve atık su hattından mümkün olduğunca uzak ve tercihen bunların üst kotunda açılmalıdır. Güvenli mesafe zeminin geçirgenliğine bağlıdır; kumlu ve çakıllı zeminde sızıntı daha hızlı ve uzağa yayılır. Genel yaklaşım onlarca metrelik bir uzaklık bırakmaktır. Parsel bu mesafeye izin vermiyorsa, özellikle içme amaçlı kullanım düşünülüyorsa, kuyu fikrini yeniden değerlendirmek gerekir.

Kuyu temizliği ne sıklıkla yapılmalı?

Kuyu temizliği için sabit bir takvim yerine kuyunun verdiği işaretlere bakmak daha doğrudur. Suyun bulanıklaşması, kum gelmesi, dolma hızının azalması, koku oluşması ya da kuyuya bir cisim veya hayvan düşmesi temizlik gerektiğini gösterir. İyi kapatılmış ve düzenli kullanılan bir kuyuda bu ihtiyaç uzun aralıklarla doğar. Açık ağızlı veya sık bulanan kuyularda daha sık temizlik gerekir.

Kuyuya bir eşya düştü, kendim inip alabilir miyim?

Hayır, ölçüm cihazı ve emniyet ekipmanı olmadan kuyuya inmeyin. Kapalı kalmış kuyularda oksijen azalmış ve kokusuz zehirli gazlar birikmiş olabilir; bu gazlar uyarı vermeden bilinç kaybına yol açar. Kuyu kazalarında en sık görülen durum, düşen kişiye yardım için inenlerin de etkilenmesidir. Eşyayı çıkarmak için bizi arayın; bir insan düştüyse hemen 112’ye haber verin.

Eski taş kuyumuz kurtarılabilir mi?

Çoğu durumda evet, taş örgülü eski bir kuyu onarılarak yeniden kullanılabilir. Yaygın yöntem, eski taş cidarın içine uygun çapta beton bilezikler indirerek yeni ve sağlam bir gövde oluşturmaktır. Taş ağız görsel değeri için üstte korunabilir. Ancak kuyu tabana kadar göçmüş, çevresinde boşluklar oluşmuş veya yakındaki yapıları tehdit ediyorsa en güvenli seçenek kuyuyu usulüne uygun biçimde kapatmaktır.

Kullanmadığımız kuyuyu toprakla doldurmak yeterli mi?

Hayır, yalnızca toprak ya da moloz doldurmak güvenli bir kapatma değildir. Doğru kapatmada önce pompa, boru ve çöp gibi yabancı maddeler çıkarılır; alt bölüm temiz kum veya çakılla, üst bölüm geçirimsiz kil dolguyla katmanlar hâlinde doldurulur ve en üstte beton bir kapama yapılır. Gelişigüzel doldurulan kuyu zamanla oturarak çöküntü yapar ve yüzeydeki kirli suyun yer altı suyuna inmesine yol açabilir.

Keson kuyu fiyatı nasıl hesaplanır?

Keson kuyu fiyatı yerinde keşiften sonra belirlenir; sabit bir fiyat listemiz yoktur. Fiyatı derinlik, çap, bilezik sayısı, zeminin kazı zorluğu, kazı sırasında gelen su miktarı, sahaya erişim, kazı toprağının taşınması ve ağız-kapak düzenlemesinin kapsamı belirler. Teklifte bu kalemleri ayrı ayrı yazarız. Kazı sırasında sert kaya gibi beklenmedik bir durum çıkarsa, devam etmeden önce sizinle konuşuruz.

Pompayı da siz takıyor musunuz?

Hayır, pompa, hidrofor ve tesisat montajı hizmetlerimiz arasında yer almıyor. Biz kuyunun kazısını, bilezik dizimini, taban filtresini, ağız-tabla-kapak düzenlemesini ve gerektiğinde temizlik ile onarımı üstleniriz. Kuyuyu, pompa ve boru-kablo geçişine uygun bir ağızla teslim ederiz. Pompa seçimi ve montajı için bir tesisat ustasıyla veya pompa satıcısının teknik ekibiyle çalışmanızı öneririz.

Kuyu kazısı için en uygun mevsim hangisidir?

Kuyu kazısı için yaz sonu ve sonbahar başı genellikle en öğretici dönemdir. Bu aylarda yer altı suyu yılın en düşük seviyesine yakın olduğundan, kazıda görülen su kurak dönemde de kalacak sudur. Kazı çukuruna daha az su gelmesi çalışmayı güvenli ve kontrollü hâle getirir. Kış aylarında yağmur, çamur ve gevşeyen şevler kazıyı yavaşlatabilir; acil olmayan işlerde planlamayı buna göre yapmak faydalıdır.

Bodrumumuza su doluyor, keson kuyu çözüm olur mu?

Bodruma sızan zemin suyu cazibe ile uzaklaştırılamıyorsa, bodrumun en alt noktasına yapılan keson tipi bir toplama kuyusu çözümün parçası olabilir. Bu kuyu su kaynağı değil, zemin suyunun toplandığı bir noktadır; toplanan su pompa ile yağmur suyu hattına gönderilir. Sağlıklı sonuç için kuyu, bina çevresindeki drenaj hattıyla birlikte planlanmalıdır. Atık su hattı bu kuyuya kesinlikle bağlanmaz.

İstanbul’un hangi ilçelerine hizmet veriyorsunuz?

Altyapı Su Kuyusu Tünel, İstanbul’un Avrupa ve Anadolu yakasındaki 39 ilçenin tamamında keson kuyu yapımı, temizliği ve onarımı için çalışır. Merkezimiz Başakşehir Güvercintepe’dedir. Çatalca, Silivri, Arnavutköy ve Şile gibi kırsal ilçelerde yeni kuyu talebi daha sık gelirken, merkez ilçelerde işlerin çoğu eski kuyuların temizliği, onarımı ve güvenle kapatılmasıdır. İstanbul dışına hizmet vermiyoruz.

Keşif için ne hazırlamam gerekir?

Keşiften önce tapu veya parsel bilgisi, varsa foseptik ve kanal hattının yeri, bahçedeki elektrik ve su hatlarının yaklaşık güzergâhı ile kuyudan beklentinizi not etmeniz işimizi kolaylaştırır. Komşu kuyuların varlığı ve derinliği hakkında bildikleriniz de faydalıdır. Mevcut bir kuyu varsa kapağını açmadan, yalnızca dışarıdan çekilmiş birkaç fotoğrafı WhatsApp üzerinden göndermeniz ön değerlendirme için yeterlidir.

Hangi İstanbul ilçelerinde keson kuyu hizmeti veriyoruz?

Altyapı Su Kuyusu Tünel, İstanbul’un 39 ilçesinin tamamında keson kuyu yapımı, temizliği ve onarımı için ekip gönderir. Her ilçenin kendine ait bir sayfası var; bu sayfalarda ilçenin arazi yapısına, yapı dokusuna ve orada en çok karşılaşılan kuyu işlerine göre hazırlanmış bilgileri bulabilirsiniz. Tüm hizmet alanımızın genel görünümü için hizmet bölgelerimiz sayfasına da bakabilirsiniz.

Avrupa Yakası

• Arnavutköy
• Avcılar
• Bağcılar
• Bahçelievler
• Bakırköy
• Başakşehir
• Bayrampaşa
• Beşiktaş
• Beylikdüzü
• Beyoğlu
• Büyükçekmece
• Çatalca
• Esenler
• Esenyurt
• Eyüpsultan
• Fatih
• Gaziosmanpaşa
• Güngören
• Kağıthane
• Küçükçekmece
• Sarıyer
• Silivri
• Sultangazi
• Şişli
• Zeytinburnu

Anadolu Yakası

• Adalar
• Ataşehir
• Beykoz
• Çekmeköy
• Kadıköy
• Kartal
• Maltepe
• Pendik
• Sancaktepe
• Sultanbeyli
• Şile
• Tuzla
• Ümraniye
• Üsküdar

Kuyu işleri çoğu zaman başka altyapı işleriyle birlikte gündeme gelir. Bahçenin altından yeni bir hat geçirmek gerekiyorsa kazısız tünel ile hat geçişi, bahçedeki rögar ve bacaların bakımı gerekiyorsa logar temizleme sayfalarımız size yol gösterebilir.

Keson kuyu için Altyapı Su Kuyusu Tünel’e nasıl ulaşırsınız?

Keson kuyu yapımı, temizliği veya onarımı için Altyapı Su Kuyusu Tünel’e telefon ya da WhatsApp üzerinden 0538 237 26 41 numarasından, e-posta ile info@altyapisukuyusutunel.com adresinden ulaşabilirsiniz. Hattımız haftanın yedi günü, günün her saatinde açıktır.

İlk görüşmede sizden isteyeceğimiz bilgiler

• Arazinin ilçe ve mahallesi, mümkünse konum paylaşımı.
• İşin türü: yeni kuyu, mevcut kuyunun temizliği, onarım ya da kapatma.
• Mevcut kuyu varsa yaklaşık derinliği, çapı ve son kullanım zamanı.
• Sahaya araç girişi olup olmadığı, bahçe kapısının genişliği.
• Kuyunun ağzından ve çevresinden çekilmiş birkaç fotoğraf.

Bu bilgilerle size ilk değerlendirmeyi yapar, uygun bir gün için yerinde keşif planlarız. Keşifte arazinizi birlikte gezer, kuyunun mantıklı olup olmadığını ve hangi kapsamda yapılması gerektiğini konuşuruz; ardından kalem kalem net teklifimizi iletiriz.

• Firma: Altyapı Su Kuyusu Tünel
• Yetkili: Musa
• Telefon: 0538 237 26 41
• WhatsApp: wa.me/905382372641
• E-posta: info@altyapisukuyusutunel.com
• Adres: Güvercintepe Mahallesi, Ahmet Yesevi Caddesi, Güneş Sokak No:29, Başakşehir / İstanbul
• Çalışma saatleri: 7 gün 24 saat
• Hizmet alanı: Yalnızca İstanbul; Avrupa ve Anadolu yakasındaki tüm ilçeler

Daha fazla bilgi ve diğer iletişim seçenekleri için iletişim sayfamızı ziyaret edebilirsiniz.